Hundertwasser/vroeger was het beter 2

Alweer de laatste avond in Wenen- morgen vertrekken we om 15uur naar Nl-;  en ik móet nog even over het Hundertwasserhaus vertellen. Waarom? Omdat Hundertwasser's  stijl, zij het veel soberder,  mij doet denken aan die van Antoni Gaudi, Catalaanse architect uit de negentiende eeuw. En die vind ik geweldig. Kleurrijk, organisch.

Even wat opgezocht over Hundertwasser:

"Friedensreich Hundertwasser, geboren als Friedrich Stowasser, (Wenen, 15 december 1928 – Queen Elizabeth 2, 19 februari 2000) was een Oostenrijks kunstenaar en architect. Hij stond vooral bekend om de door hem ontworpen, kleurrijke gebouwen en was voorvechter van een mens- en milieuvriendelijke bouwwijze.

Zijn vader, Ernst Stowasser, overleed drie maanden na Friedensreichs eerste verjaardag. Als Joden onder het nazistische Oostenrijk van de Anschluss, was de Tweede Wereldoorlog een gevaarlijke tijd voor Friedensreich en zijn moeder Elsa. Ze ontliepen deportatie door zich als christenen voor te doen; een geloofwaardige zet aangezien Hundertwassers vader katholiek was geweest. Om verder onopgemerkt te blijven werd hij lid van de Hitlerjugend. Dat dit alles nodig was, bleek in 1943 toen negenenzestig Joodse familieleden van zijn moeder werden gedeporteerd en vermoord.

Als kind volgde Hundertwasser onderwijs aan de montessorischool waar zijn opmerkelijke werkwijze met kleuren door de leraren werd opgemerkt. In 1948 studeerde Hundertwasser drie maanden aan de Weense kunstacademie maar verder was hij autodidact. Toen hij in 1949 ontdekte dat het Slavische woord sto of sta honderd betekent, bedacht hij zijn pseudoniem. Van 1949 tot 1951 maakte hij uitgebreide studiereizen naar Parijs, Marrakech, Tanger, Tunesië, Italië en Spanje. In 1953 stelde hij zijn kunsttheorie van het transautomatisme op. Reeds in de jaren 50 verzette Hundertwasser zich tegen het rationalisme in de architectuur dat naar zijn idee te weinig oog had voor de mens. In Florence ontmoette hij de jonge Franse schilder Rene Brô en zij werden vrienden voor het leven.

In de vroege jaren vijftig begon hij zich te verdiepen in de architectuur. Hij werkte tevens op het gebied van de toegepaste kunst met ontwerpen van vlaggen, postzegels, munten en affiches. Zijn bekendste vlag is de Koru Vlag, een alternatieve vlag voor Nieuw-Zeeland. Naast postzegels voor de Oostenrijkse Post ontwierp hij zegels voor de Kaapverdische Eilanden en voor de Verenigde Naties ter gelegenheid van de 35ste verjaardag van de Universele verklaring van de rechten van de mens.

Hundertwasser was vrijwel uniek in zijn artistieke werk maar er zijn toch wel invloeden te bespeuren van andere kunstenaars. In zijn architectuur is de invloed van Antoni Gaudí (1852–1926) te zien, vooral in de organische vormen en het tegel- en mozaïekwerk van Hundertwasser. Ook werd hij geïnspireerd door het werk van de Oostenrijkers Egon Schiele (1890–1918) en Gustav Klimt (1862–1918). Hundertwasser was gefascineerd door spiraalvormen en noemde rechte lijnen "goddeloos en immoreel"

Ik had al in circa 2010 over hem gehoord.  Op het terrein van "Gemiva" waarvoor ik in 1989 als docent-arts voor de opleiding tot, wat toen nog genoemd was "Z" (van zwakzinnigenzorg)-Verpleegkunde heb gewerkt was een plan voor het maken van een Hundertwasser-activiteiten centrum. Ik heb er toen een paar koffiemokken ter promotie voor aangeschaft (beiden stuk, helaas).

“Op het terrein van woon- en werkgemeenschap Swetterhage van Gemiva in Zoeterwoude-Dorp zou een Hundertwasser-activiteitencentrum gerealiseerd worden. De bedoeling was dat dit gebouw in 2020 zou worden geopend. Op 11 maart 2020 maakte Gemiva bekend de kosten niet te kunnen dekken en dientengevolge de bouw niet door te laten gaan.”

Erg jammer, want de opzet vond ik toen erg mooi.

Het enige gebouw in Nederland wat in zijn stijl gebouwd is, is de  Ronald McDonald Kindervallei (2007) in Houthem Sint Gerlach. In samenwerking met Heinz Springmann is toen het ontwerp van Hundertwasser uitgewerkt en gerealiseerd. 

In Wenen in de Belvedere- wijk  is het (Volks) wooncomplex "Hundertwasserhaus " in 1986 gerealiseerd, in de "Kegelgasse". Enkele huizenblokken daarvandaan is het museum gevestigd; in de Kunsthaus in Wien

https://www.kunsthauswien.com

Het was al langer een wens om daar 'ns te gaan kijken. "Artistiek, felgekleurd, organisch gevormd appartementencomplex met bomen op de balkons en het dak". 

Vandaag zijn wij naar "Schönbrunn geweest. We hebben de bus genomen, het ligt buiten het centrum in het zuidoosten. 

https://www.austria.info/nl-nl/bestemmingen/paleis-schonbrunn/

Staat tegenwoordig op de UNESCO lijst

Uit de folder:

"Paleis Schönbrunn combineert keizerlijke pracht en praal, prachtige tuinen en een betoverend uitzicht over Wenen tot één schitterend kunstwerk.

Van jachthuis tot keizerlijk icoon

Schönbrunn begon ooit bescheiden als jachthuis, op een landgoed dat al sinds de 14e eeuw bekend stond als "Katterburg". In 1569 kwam het in handen van de Habsburgers, toen keizer Maximiliaan II het terrein kocht. Volgens de legende riep zijn opvolger Matthias bij het ontdekken van een bron uit: “Wat een mooie bron!” – en de naam Schönbrunn was geboren.

Na de verwoestingen door de Turkse belegering in 1683 kreeg architect Fischer von Erlach van keizer Leopold I de opdracht om een vorstelijke residentie te bouwen. Het moest een tweede Versailles worden, maar dat plan bleek te ambitieus. Pas onder Maria Theresia kreeg Schönbrunn zijn huidige grandeur, met schitterende rococozalen ontworpen door Nicolaus Pacassi.

Meer dan een paleis

Met barokke tuinen, de Gloriette, de Neptunusfontein en zelfs Romeinse ruïnes is Schönbrunn een totaalbeleving. In de indrukwekkende Palmenkas groeien planten van over de hele wereld. En de dierentuin? Die werd al in 1752 opgericht en is de oudste ter wereld.

Koninklijke geschiedenis, vandaag te beleven

Schönbrunn was het toneel van grote historische momenten: het Congres van Wenen, ontmoetingen tussen keizers en staatslieden, en het dagelijks leven van de Habsburgers. Na de val van de monarchie werd het paleis in 1918 opengesteld voor bezoekers. Sinds 1996 is het UNESCO-werelderfgoed – en nog steeds een van Europa’s mooiste barokke parels.

Zeker, een barokke parel, maar drúk. Bij aankomst stuit je op een "Voorjaars- en Paasmarkt". Waarschijnlijk wordt dat straks een Zomermarkt; dan een Najaarsmarkt om vervolgens waarschijnlijk naadloos in een Kerstmarkt over te gaan.

Vorig jaar september zijn wij naar Paleis het Loo geweest. Ik moet zeggen, dat vond ik mooier. Wat niet zo meehelpt is dat de tuinen van Schönbrunn in revisie zijn. Ooit zeiden mijn schoonouders dat zij Schönbrunn ge-wel-dig- mooi vonden.

Was het vroeger dan toch beter?