3C273

16 oktober 2025 - Dwingeloo, Nederland

3C 273 is de optisch helderst bekende quasar, en is te vinden in de richting van het sterrenbeeld Maagd.

Voor de helderheid: Een quasar (Engelse afkorting voor quasi-stellar radio source), of QSO (Quasi Stellar Object) is een actief centrum van een sterrenstelsel ('active galactic nucleus' of AGN) met een zeer hoge helderheid. Het gaat om een superzwaar zwart gat (in feite een extreem zware dode ster) in het centrum van een sterrenstelsel, waarvan de omringende schijf met materie licht en straling uitzendt wanneer deze naar het zwarte gat wordt getrokken. Een dergelijke schijf rond een ster of gat wordt de accretieschijf genoemd.

3C273 werd in 1963 door de Nederlandse astronoom Maarten Schmidt (werkzaam in de VS destijds) ontdekt. Het is een sterrenstelsel wat op 2,5 MILJARD lichtjaar van ons vandaan is. Quasars zijn de helderste objecten in het universum. De absolute helderheid, een maat voor de werkelijke lichtkracht, van quasars komt overeen met de energie die tot 1000 sterrenstelsels tezamen uitstralen. 

Bij de radiotelescoop van Dwingeloo, ( een radio-astronomie telescoop) waar wij vandaag op uitnodiging van vriend Dick een rondleiding kregen, ontving men vanmiddag een pulse van de 3C273. Het signaal wordt "vertaald" naar een geluid en zichtbaar als een pulse. Magisch om te bedenken dat het signaal wat ontvangen werd 2,5 miljard jaar geleden uitgezonden werd. Toen was het heelal een "stuk" jonger. Hoe het NU met de 3C273 gesteld is zullen we dus pas over 2,5 miljard jaar weten.

Het was genieten vandaag bij de Dwingeloo Radiotelescoop, in 1956 de oudste en grootste draaibare radiotelescoop ter wereld voor professionele astronomie, tegenwoordig de grootste radiotelescoop ter wereld voor amateurs.

Hier nog een stukje uit de website:

De Dwingeloo Radiotelescoop, in gebruik genomen in 1956, is een van de oudste radiotelescopen ter wereld. Tot 1998 werd de radiotelescoop door ASTRON gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek van de Zon en de Melkweg. Door stilstand werd de telescoop door roestvorming aangetast, maar enthousiaste radioamateurs zagen kans de Dwingeloo Radiotelescoop een tweede leven te geven. Zij richtten in 2007 stichting CAMRAS op en begonnen de telescoop op te knappen en te gebruiken. In 2009 werd de radiotelescoop een rijksmonument, een uniek monument uit de naoorlogse wederopbouwperiode.

De radiotelescoop is een unieke constructie van bijna 130 ton zwaar en is in horizontale richting (azimut) draaibaar over een cirkelvormige railbaan. De spiegel is opgehangen in een toren van stalen balken. Met de motoren en tandwielkasten bovenin de toren kan de spiegel in verticale richting (elevatie) bewegen. Onderin de toren bevindt zich het meedraaiend bedieningshuis met machinekamer met tandwielkasten en waarneemruimte. De railbaan en het centrale tandwiel van 2,5 meter middellijn zijn geplaatst op een zwaar betonnen fundament.

In het brandpunt van de spiegel bevinden zich de antennes en een deel van de ontvangapparatuur. In de oorspronkelijke uitvoering waren deze bevestigd aan een centrale mast. Bij later aangebrachte verbeteringen is de mast in 1962 vervangen door een driepoot en in 1974 door een vierpoot.

"We" hebben vandaag ook nog een poging gedaan om de satelliet "dragonfly" (uit ruimtestation ISS op 19 september j.l. uitgezette satelliet) te volgen, maar helaas geen signaal kunnen vinden.

Het was een bijzondere dag vonden wij.

Foto’s

3 Reacties

  1. Yvette:
    17 oktober 2025
    Interessant
  2. Marian:
    17 oktober 2025
    Mooie fotos en interesaant verhaal.
    Buenas noches
  3. Happy Koops:
    18 oktober 2025
    Dankjewel Marian!